23 november 2022

New Zealand String Quartet

Beethovens monumenten uit de kamermuziek

In het najaar van 2020 zou het New Zealand String Quartet in Nijmegen de gehele cyclus van Beethovens strijkkwartetten uitvoeren – ter ere van het 250-jarige geboortejaar van de grote componist. Zes avonden lang, een samenwerking van de Stichting Zoltán Székely en de Nijmeegse Stichting voor Kamermuziek. Corona gooide helaas roet in het eten. Gelukkig zal het kwartet in dit seizoen alsnog de monumentale Beethoven- cyclus ten gehore brengen.

Het New Zealand String Quartet viert dit jaar in bijna onveranderde samenstelling al zijn 35-jarige bestaan. Het strijkkwartet wordt wereldwijd geprezen om zijn levendige spel, inzichtelijke interpretaties, krachtige communicatie en dynamische stijl. Met hun streven naar pure klankschoonheid weten deze musici het publiek aan zich te kluisteren. In Nijmegen mochten we dit in 2005 al eerder ervaren. Tijdens dit NSvK-concert voeren ze twee van Beethovens late strijkkwartetten uit – absolute hoogtepunten uit het gehele strijkkwartetrepertoire.

Doofheid, isolement, achterdocht, een slechter wordende gezondheid en moeizame familie- verhoudingen kenmerkten de laatste jaren van Ludwig van Beethoven. Zijn composities uit deze periode kregen een steeds meditatiever karakter. Beethoven gebruikte een steeds abstractere muzikale taal en barstte daarmee letterlijk uit de voegen van de klassieke traditie. In de verwerking van de motieven ging de componist tot de meest extreme uitersten. Soms lijkt hij de thematische of harmonische ontwikkeling stil te zetten voor reflectie of improvisatie. Dit geldt in hoge mate voor de late strijkkwartetten, die naar de maatstaven van die tijd behoorlijk experimenteel waren.

Het Veertiende strijkkwartet bestaat uit maar liefst zeven delen die zonder pauze in elkaar overgaan. Beethoven vond het zelf zijn belangrijkste kwartet. Tijdens het werken aan het Vijftiende strijkkwartet werd hij ernstig ziek. Het emotionele hoogtepunt uit dit werk is het wonderschone ‘Heiliger Dankgesang eines Genesenen’, een dubbele variatiereeks met een sacraal en een opgewekt thema ‘Neue Kraft fühlend’ – de late Beethoven op zijn best.

New Zealand String Quartet
Beethoven – Strijkkwartet nr. 15 in a, op. 132
Beethoven – Strijkkwartet nr. 14 in cis, op. 131
Beluister onze playlists:
Bekijk een live-optreden:
Zie ook: